Apr 18, 2011

PSIHOLOGIJA: Starenje

Članci iz oblasti psihologije koje sam postavljala pokazali su se kao veliki hit. Zato nastavljam seriju sa jednom novom zanimljivom temom. Ponovo o njoj piše Danijela Stojanović, klinički psiholog i psihoterapeut. Za još tekstova posetite sajt njenog psihološkog savetovališta Kontrapunkt.

old people

Starost i starenje

Proces starenja je vazna faza u nasem emocionalnom razvoju i ima za cilj da nas polako uvede u proces umiranja. Kao i svaka druga faza u zivotu, ne zasniva se na nasoj slobodnoj volji. Da li cemo da ostarimo ili necemo nije stvar naseg slobodnog izbora. Pitanje je samo koliko cemo svesno da prodjemo kroz ovu fazu. Sto joj se vise odupiremo, to ce ona biti bolnija, a kvalitet naseg zivota nizi.

Zato je dobro da saznamo nesto o tome kako da svesno prodjemo kroz starost, odn. kako da joj se ne odupiremo. Kao i u svim drugim fazama razvoja, kljuc je ne odupirati se onome sto se desava – prihvatiti sve. To ukljucuje:

- Sve fizicke senzacije koje starost donosi: u starosti pocinjemo da dozivljavamo svoje fizicko telo na nov nacin. Pocinjemo da osecamo telesne senzacije koje ranije nismo. To bi nas moglo zacuditi i iznenaditi isto kao sto su nas u adolescenciji iznenadili neki do tada nepoznati telesni fenomeni. Medjutim, za razliku od adolescencije kada nam sve to deluje novo i zanimljivo, u starosti veoma olako pocinjemo da prosudjujemo te telesne fenomene. Nazivamo ih bolnim, nelagodnim, bolescu. Starost smo pretvorili u fizicku bolest zato sto odbijamo da prihvatimo njenu pravu prirodu.

- Sve mentalne procese koje starost donosi: u starosti pocinjemo da razmisljamo o nekim stvarima o kojima nismo nikada pre razmisljali, a o nekim stvarima pocinjemo da razmisljamo na sasvim nov nacin. To nam se moze uciniti strano i nepoznato zato sto smo vec izgradili jedan pogled na svet koji se sada klima iz temelja. Takodje sam proces misljenja se menja. Moze nam biti teze da povezemo neke pojmove, da se prisetimo nekih informacija, da izrazimo ono sto mislimo i osecamo na nacin koji je drugim ljudima razumljiv. Jednom recju, mentalni procesi postaju izazovni na jedan sasvim nov nacin. To bi nam takodje moglo biti uzbudljivo kad ne bismo to odmah oznacavali senilnoscu, strackom demencijom i sl. Starost smo pretvorili u mentalnu bolest zato sto odbijamo da prihvatimo njenu pravu prirodu.

- Sve emocionalne procese, osecanja i psihicke sadrzaje koje starenje izaziva. Moze se desiti da pocnemo da se polako emocionalno oprastamo od sveta, kao sto smo ga u adolescenciji sa radoznaloscu i nadom prigrlili. Moze se desiti da pocnemo da sanjamo “neke cudne i bizarne snove”, da osecamo emocije koje nam deluju nove i nepoznate. Sve bi nam to takodje moglo biti zanimljivo i uzbudljivo kad ga ne bismo etiketirali odmah kao involutivnu melanholiju, ili, uopste uzev, kao nesto negativno. Pretvorili smo starost u emocionalnu bolest zato sto odbijamo da prihvatimo njenu pravu prirodu.

To je jedna strana price: odbijanje starenja zato sto odbijamo ono ka cemu starost vodi – umiranju.

Postoji i druga strana price. Naime, kod starih ljudi je prisutan ambivalentan odnos prema smrti. Sa jedne strane odbijanje da se umre, a sa druge strane zelja za smrcu kao “prirodnom zavrsetku zivota”. To je, na neki nacin slicno dilemi mnogih mladih ljudi – biti lil ne biti zaljubljen. Kod mladih odraslih postoji zelja da se produze sva ona snazna osecanja i romantika, ali i zelja da se “odraste i psihicki sazre” tako sto cemo se prestati zaljubljivati. Isto kao sto se autenticno odrastanje i psihicko sazrevanje ne moze postici preskakanjem zaljubljivanja nego jedino prolazenjem kroz faze zaljubljivanja i razocaravanja, tako isto se ni autenticna smrt ne moze postici preskakanjem starenja i umiranja, nego jedino svesnim prolazenjem kroz sve ono sto ove razvojne faze nose sa sobom. Kao sto se iza pokusaja da se “odraste i psihicki sazri” krije pokusaj da se izbegne sva ona patnja koju zaljubljenost i razocaranje donose, tako se isto iza pokusaja da se “zivot privede svom prirodnom kraju” krije pokusaj da se izbegnu sva ona fizicka, mentalna i emocionalna stanja koja su deo starenja i umiranja, a koja smatramo neprimerenim, pa ih dozivljavamo kao patnju.

Dakle, autenticna smrt jedino moze da se postigne ako u potpunosti prihvatimo starenje i umiranje sa svime onime sto to ukljucuje.

No comments:

Post a Comment

Mišljenja, pitanja, filozofiranja, pohvale, uvrede.. sve ide ovde :D

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...